Cái thú chơi bonsai

Anh Bill Trần là một thân hữu có nhã ý đóng góp bài vở cho Trang Nhà của Hội Ái Hữu LTKT VN/UC. Xin thành thật cám ơn anh Bill. Hy vọng mọi người cùng tham gia góp ý và trao đổi về các đề tài trong bài viết.

 

  bonsaiCác loại bonsai
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

Tôi bắt đầu chơi bonsai cũng vì sự tò mò, sự thán phục tính tình của ông bạn tôi…

Những ngày đầu khi tôi được đổi về trung tâm soạn thư Hamilton (Newcastle),  tôi làm chung với một anh chàng Úc lớn hơn tôi hai tuổi. Càng gần gũi tôi càng thấy anh chàng nầy thích văn hóa Á đông và thích luôn thực phẩm Á Châu. Anh nầy cầm đũa rất giỏi, giỏi hơn các con tôi nhiều. Từ từ anh cho biết cái hobby của anh ta là chơi bonsai. Anh chỉ cho tôi xem rất nhiều hình ảnh về bonsai... những đoạn phim anh đi du lịch Nhật Bản để thưởng lãm về bonsai...

        Cây bonsai bạn nhìn trong hình ảnh đã thấy mê rồi, nhìn vô cây thật, một cây đang trưng bày lại càng mê hơn... Bạn sẽ thấy sự kỳ diệu của sức sống... Động vật, và thực vật đều như nhau....

 

back-pineTùng - Black Pine
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

 white-pineTùng - White pine
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

      “Nghề chơi cũng lắm công phu”. Đâu phải một cây bạn đặt vô chậu, bón phân tưới nước xong là nó sẽ lên theo dạng bonsai như ý mình muốn đâu. Bạn phải dùng dây nhôm cột và uốn nó lại cho nó cong theo ý mình. Lâu lâu cần phải cắt tỉa bớt những cành và lá dư thừa. Sau khi cắt phải dùng một loại bột đặc biệt trét lên vết cắt để sau nầy nó sẽ hình thành ra lớp da như lớp da nguyên thủy. Và hàng năm ta phải thay đất. Vừa thay đất vừa cắt bớt rễ. Công việc nầy làm cho thân cây phát triển mạnh hơn. Thân cây mập ra, càng mập càng đẹp.

           Để gầy dựng cây bonsai, mỗi người có cách thức khác nhau... Có người trồng từ cây nhỏ, có người đào từ cây lớn. Họ mua cây nhỏ để trồng tự nhiên ở nền đất mềm, khi thân lớn ra, họ đào lên, cắt bớt rể và đưa vô chậu. Cách nầy rất khó vì khi đào lên xác xuất cây bị chết rất cao. Sau khi đưa vô chậu là giai đoạn uốn và sửa theo dạng bonsai...

         Có nhiều loại cây mà người ta thường chọn để o bế thành cây bonsai: Tùng (Pine) , Bách (Juniper),  Da (Fig), Du (Chinese elm ), Phong (Maple).

 

chinese-elmDu - Chinese elm
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

japanese-maplePhong - Japanese Maple
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

         Để có cây bonsai thật đẹp xứng đáng được đem ra triển lãm bạn cần rất nhiều năm tùy theo các loại cây khác nhau. Cây Bách (Juniper) có thể cần 3 năm hay 5 năm. Trong khi cây Japanese maple có thể cần đến 20 hay 30 năm mới ra dáng cây bonsai đẹp. Có lần tôi gặp cây bonsai được triển lãm ở Canberra, đó là loại cây Japanese maple mà tôi thích nhất. Cây nầy được chủ nhân nó ghi chú 44 năm. Tôi có một cây maple, tôi đã o bế nó được 11 năm rồi mà thân nó ốm tí teo cỡ bằng cây mía lao. Vậy chắc  cần thêm 33 năm nữa để cây nầy thật đẹp để có thể triển lãm.

 

junipersBách - Junipers
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

various-figDa - Fig
(Nguồn: Australian Bonsai Community)

 

       Tôi chưa thật sự về hưu nên không có nhiều thì giờ nghiên cứu thêm. Chắc có nhiều hạn hữu xa gần cũng chơi trò tiêu khiển nầy, xin quí vị cứ góp ý chúng ta cùng học hỏi thêm...

       Có điều tôi đã học được từ ông bạn Úc của tôi là tính kiên nhẫn, tính trầm tĩnh... Tôi nghĩ các đức tính nầy ông có được từ việc chơi bonsai. Nếu bạn không kiên nhẫn, bạn không thể nào chờ vài chục năm để thưởng lãm tác phẩm nghệ thuật của mình. Cá nhân tôi, tôi có thể ví việc cắt tỉa các nhánh thừa, các lá dư trên thân cây bonsai như ta cắt bỏ tính bồng bột, dễ nóng giận trong con người mình vậy.

        Còn một triết lý khác tôi nghiệm ra trong trò tiêu khiển nầy. Giai đoạn cuối của cuộc đời mình tựa như cây bonsai đẹp được trưng trong phòng triển lãm (cây xấu không ai đem ra trưng bao giờ). Bạn muốn có cây đẹp cho chính mình... bạn muốn thấy “bên kia sông là ánh mặt trời, bên kia đồi cỏ hoa đan lối” thì bạn hãy tự chăm sóc cho chính mình ngay từ bây giờ (cả thể xác lẫn tinh thần ) để mười năm sau, hai mươi năm sau bạn sẽ được hưởng...

        Người viết bài đang chờ thêm những ý kiến của các bạn ….

08/12/2012
Bill Trần
Viết riêng cho Trang Nhà Hội Ái Hữu Liên Trường Kỹ Thuật Việt Nam/Úc Châu

 


Bình luận   

 
0 #7 Tư Ếch Thứ 3-01-17 21:00
Bài viết nêu cảm nhận của người chơi Bonsai rất chân thật. Cảm ơn tác giả. Tuy nhiên để mở rộng số lượng người Việt chơi bonsai tại Úc là cả một vấn đề!
Trích dẫn
 
 
0 #6 Bill Tran Thứ 5-12-12 06:56
Chúng ta đều là những tay chơi bonsai không chuyên nghiệp ,ai nói sao ta thử vậy...Hôm nào tôi thử theo cách của anh Lộc.
Anh chỉ xoay qua tâm sự với cây bonsai khi nào bị bà xã cằn nhằn...và chỉ xưng hô You and I ; đó cũng là phương kế hay đi tìm đồng minh, đi tìm người thông cảm với mình... :lol: Riêng tôi khi bị cằn nhằn ,tôi xoay qua tìm con gái cưng để tâm sự để tìm người thông cảm.... :lol:
Trích dẫn
 
 
0 #5 Vũ Hữu Lộc Thứ 4-12-12 18:30
hi ! anh Bill, chơi "bon sai" tối kị là cho nó lớn,càng không nên cho nó lớn như thổi [ chắc anh rành hơn tôi } càng phải có gan để " vùi cây dập lá" tôi thấy người ta bứng rể nó lên và để cách khoảng với đất để cho rễ cây vì bản năng sinh tồn sẽ mọc ra những rễ mới, và khi tao dáng cho cậy mình cũng phải có gan để ép cây theo ý mình thích,người nào nhát tay sẽ khó làm được, vài lời thô thiền ra mặt "bạn hiền" xin được chỉ giáo thêm, tôi chỉ dám "tâm sự " với cây thôi những khi bà xã càng nhằng, còn hoa thì chưa, anh đã từng có kinh nghiệm chưa ? xin cho biết, tôi gọi cây bàng "you ang I " chắc ok
Trích dẫn
 
 
0 #4 Bill Tran Thứ 4-12-12 06:18
Hi anh Lộc , Tôi từng nghe thổi cây bon sai...cho nó lớn như thổi ! bây giờ mới nghe sư phụ đưa ra chiêu mới...nói chuyện với cây bon sai .Vậy ông bạn xưng hô với nó bằng gì ??? Nếu nói chuyện với Hoa thì mình dễ xưng hô , xưng hô đúng cách cây hoa sẽ hồi đáp bằng không chắc nó sẽ im lìm....
Trích dẫn
 
 
+1 #3 Vũ Hữu Lộc Thứ 3-12-12 19:09
tôi cũng thích chơi "bon sai" nhưng bây giờ bận " bon chen " chưa có nhiều giờ ,chắc khi nào tập choi sẽ hỏi anh Bill, hình như trong anh em mình cũng có cao thủ về "bon sai",hy vọng anh ấy đọc bài này sẽ có ý kiến, tôi nghĩ khi chơi "bon sai" mỗi khi mình tưới cây hay tỉa cành ,hoặc cắt rễ ,mình dứng gần cây mình nên nói chuyện với những cây mình chăm sóc ,sẽ thấy sự cảm nhân của cây,lâu dần sẽ có sự tương đồng giữa người và thực vật ,nhưng nhớ dùng cho người khác thấy họ nghi mình hỏi cả tững
Trích dẫn
 
 
0 #2 Bill Tran Thứ 3-12-12 06:00
Ồ ,ông bạn thấy thích thì cứ bắt đầu chơi. Không cần chi tiền quá nhiều,hay bỏ quá nhiều thì giờ ... Tôi bắt đầu bằng 3 cây maple thật nhỏ , và bây giờ vẫn còn để trong chậu plastic không cần thiết đặt vô chậu nhỏ bằng sành...
Anh trồng từ cây nhỏ ,anh quan sát sự tăng trưởng của nó anh thấy thích lắm...
Trích dẫn
 
 
+1 #1 Hoàng Chương Thứ 2-12-12 21:50
Cám ơn anh Bill về bài viết này. Tôi trước kia cũng muốn tìm hiểu về bonsai. Còn nhớ khoảng hơn chục năm về trước có đến dự buổi giới thiệu về bonsai lần đầu tiên tổ chức tại Trung Tâm Sinh Hoạt Cộng Đồng. Lần đó có triển lãm và có cả hướng dẫn/biểu diễn làm hai loại bonsai. Tôi xem thì cũng thích nhưng dòm lại chi phí thì thấy không rẻ, chỉ một cái chậu nhỏ mà đã vài chục Úc kim! Chẳng biết làm bằng loại đất gì mà giá cả thấy nản lòng chiến sĩ quá. Thậm chí tôi còn nhớ có một anh bạn đi cùng đã nảy ý định mở lò gốm làm chậu bonsai bán. Sau đợt đó dòng đời bận rộn nên cũng chẳng vương vào nghiệp. Nay đọc bài của anh mà chợt nhớ lại ngày xưa. Có điều cũng chưa được rảnh nợ đời mà hòng vương vào nghiệp dĩ. :-)
Trích dẫn
 

Thêm ý kiến

Hoan nghênh mọi ý kiến đóng góp, bình luận trên tinh thần thân hữu và xây dựng. Xin tránh dùng những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Những bình luận không thích hợp sẽ bị xóa bỏ và quyền đăng nhập có thể bị thu hồi. Xin cố gắng dùng tiếng Việt có dấu. Có thể gõ tiếng Việt ở đây.