Những Tấm Hình Tài Liệu Rất Quý Về Việt Nam Xưa

Vu Van Chuong
Phan Cao Tri

 nhung-tam-hinh

Việt Nam bây giờ đã thay đổi quá nhiều, nhưng hình ảnh về một Việt Nam ngày xưa khi còn là thuộc địa của Pháp thì lại là những tư liệu quý hiếm.

Mời các bạn xem tư liệu sưu tầm của Vanquyen.

 tonkin tribunalNgười tù quỳ trước quan tòa

 

Năm 1884, Charles-Edouard Hocquard theo đoàn lính viễn chinh Pháp tới xâm chiếm Việt Nam với tính cách là bác sĩ quân y, nhưng ông cũng là một nhà nhiếp ảnh đại tài.

Những tấm hình này có một giá trị lịch sử rất lớn. Đây là lúc Pháp sắp sửa chiếm hết Việt Nam, và đây cũng là những hình ảnh duy nhất còn sót lại mà chúng ta thấy được những thành trì khi xưa.

Sau khi chiếm thành Hà Nội lần thứ hai vào năm 1882 (Tổng Đốc Hoàng Diệu tuẫn tiết), quân Pháp tiến về biên giới phía bắc, vì lúc bấy giờ, triều đình Huế đã âm thầm yêu cầu “Giặc Cờ Đen” (và sau đó là quân đội Trung Quốc) giúp Việt Nam đánh Pháp. Lúc ấy, Trung Quốc vẫn coi Việt Nam như là “thuộc quốc” cuả mình, nên được dịp họ tràn qua chiếm nhiều tỉnh phía bắc vùng biên giới.

Để phản công, Pháp tung hai cánh quân đánh chiếm được những đảo Pescadores và Formose (Đài Loan) của Trung Quốc, nhưng Pháp không đủ quân để đánh với một nước 400 triệu dân, nên tìm cách giảng hòa trong hiệp ước ký tại Thiên Tân ngày 9 tháng 6 năm 1885, trong đó Trung Quốc chấp nhận không còn coi Việt Nam là “thuộc quốc” của mình nưã, và hứa sẽ tôn trọng lãnh thổ Việt Nam, mà các đường biên giới sẽ được hai nước Pháp và Trung Quốc xác định sau. Lúc đó coi như Pháp đã hoàn toàn thôn tính được nước ta.

Ngày 5 tháng 7 năm 1885, vua Hàm Nghi kêu gọi toàn dân nổi dậy chống Pháp. Phong trào Cần Vương ra đời.

Lúc này, bác sĩ Hocquard trở về Pháp, nhường chỗ cho bác sĩ Neis, đại diện Bộ Ngoại Giao Pháp tới Việt Nam, để tham dự phái đoàn về đường biên giới với Trung Quốc. Bác sĩ Neis cũng viết hồi ký kể lại chuyến công tác này, mà các bạn có thể đọc ở một trang mạng bằng tiếng Pháp… Đây cũng là một biến cố quan trọng cho lịch sử Việt Nam, vì đây là lần đầu tiên mà Việt Nam (do Pháp đại diện) đã ký kết với Trung Quốc trên giấy trắng mực đen về những đường ranh giới, trước đó chỉ là thỏa thuận ngầm.

Luật Pháp (1884-1885)

Trong quyển hồi ký, bác sĩ Hocquard nói, người Pháp gọi những người chống Pháp là “giặc cướp” (pirates). Ông cũng nói, ông rất phục những người này, vì sự can đảm phi thường của họ. Ông có dịp chứng kiến một người “giặc cướp” ung dung ra pháp trường, không một chút sợ hãi, như những hình dưới đây.

01Le Mandarin dela justice-1Le mandarin de la justice (Quan pháp luật)

 

 02un jugement de piratesUn jugement de pirates (Một vụ xử “giặc cướp”)

 

03mandarin Phu de PhuDoanMandarin Phu de Phu Doan (Quan Phủ Doãn)

 

04trois condamnes a mortTrois condamnés à mort (Ba người bị xử tử hình)

 

05condamne a mortCondamné à mort (Kẻ tử tội)

 

06la decapitationLa décapitation (Xử trảm)

 

07forgeronsForgerons (Thợ lò rèn)

 

08metier tisser le cotonMétier de tisser le coton (Nghề dệt vải)

 

09metiers devider la soieMétier de dévider la soie (Nghề kéo sợi)

 

10une troupe de comediensUne troupe des comédiens (Một gánh hát)

 

11orchestre tonkinoisOrchestre tonkinois (Ban nhạc xứ “Bắc kỳ”)

 

12theatre annamite le14-07-1885Théatre annamite (Nhà hát của dân “an-nam”)

 

13danseuses annamitesDanseuses annamites (Những nữ vũ công người an-nam)

 

14quatredanseusesQuatre danseuses (Bốn nữ vũ công)

 

15fumeurs opiumFumeurs d’opium (Người hút thuốc phiện)

 

16Hanoi type de la rueHanoi type de la rue (Người đường phố Hà nội)

 

17ecole mission catholique NamDinhÉcole de la mission catholique de Nam Dinh (Trường nhà dòng công giáo Nam Định)

 

18un dejeuner sur herbeUn déjeuner sur herbe (Bữa ăn trên bãi cỏ)

 

19repas catechistes de NamDinhRepas des catéchistes de Nam Dinh (Bữa ăn của chủng sinh ở Nam Định)

 

20village catholiqueUn village catholique (Một làng công giáo)

 

21types de cooliesTypes de coolies (Phu khuân vác, dân cu li)

 

22sarcleuse de theSarcleuses de thé (Dân hái chè)

 

23Hanoi petit moulinPetit moulin (Xay giã gạo)

 

24annamite conduisant buffleUn annamite conduisant le buffle (Trẻ an-nam chăn trâu)

 

Vu Van Chuong
Phan Cao Tri
Nguồn: Chân Thiện Mỹ's Blog

Ghi chú: Bài này không tìm được nguyên gốc nên tạm dùng nguồn là Chân Thiện Mỹ's Blog. Cũng không biết tác giả có phải là "Vu Van Chuong & Phan Cao Tri" không. Ai biết xin chỉ dùm.
Ngoài ra đã mạn phép sửa lời chú thích "a-nam" trong bài viết thành "an-nam" (dịch từ tiếng Pháp annamite) vì từ này bắt nguồn từ tên của Tàu gọi nước ta "An Nam Đô Hộ Phủ". HC

 

Bình luận   

 
0 #1 Hoàng Chương Thứ 4-02-13 11:32
Nhìn tấm hình hút thuốc phiện mới thấy nhà văn Duyên Anh dùng từ "ngả bàn đèn" để tả cú tung người sút bóng vào khuôn thành là rất tượng hình và chính xác. :lol:
Trích dẫn
 

Thêm ý kiến

Hoan nghênh mọi ý kiến đóng góp, bình luận trên tinh thần thân hữu và xây dựng. Xin tránh dùng những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Những bình luận không thích hợp sẽ bị xóa bỏ và quyền đăng nhập có thể bị thu hồi. Xin cố gắng dùng tiếng Việt có dấu. Có thể gõ tiếng Việt ở đây.